Dat is naar voren gekomen tijdens het webinar van LTO Nederland en Koninklijke Algemeene Vereeniging voor Bloembollencultuur (KAVB), afgelopen dinsdagavond, over de uitspraak in de Limburgse leliezaak.

Het Gerechtshof ’s-Hertogenbosch besliste op 22 juli in hoger beroep dat een lelieteler tot en met 2028 geen lelies mag telen vlak naast een woonwijk in Sevenum met behulp van gewasbeschermingsmiddelen. Volgens het gerechtshof heeft de lelieteler een bijzondere zorgplicht ten aanzien van de omwonenden, die inhoudt dat hij in hun nabijheid geen lelies bespuit met de gewasbeschermingsmiddelen die hij wil gebruiken.

„Voor andere telers zal dit arrest geen directe gevolgen hebben”, zei advocaat Rico Ligtvoet (Hoogland Advocaten) tijdens het webinar. „Maar indirect heeft het waarschijnlijk wel gevolgen. Want zo werkt het juridische systeem: rechters putten vaak uit andere rechtszaken. Dan heb je als omwonenden de wind in de zeilen.”

Het gerechtshof signaleerde twee omissies (weglatingen) in de toelatingsprocedure van het Ctgb. „Er is geen onderzoek gedaan naar neurologische ziekten als mogelijk gevolg van gewasbeschermingsmiddelen. Er is ook geen onderzoek gedaan naar neurologische ziekten en cocktails van middelen”, aldus Ligtvoet (lees standpunt LTO: laat wetenschap leidend zijn).

„De wetgever moet zijn zaakjes wel op orde hebben en dus omissies voorkomen”, ging de advocaat verder. „Maar het hof rekent die twee omissies de lelieteler wel aan: hij had moeten weten dat die er zijn. Daarom geldt voor die teler een verhoogde zorgvuldigheidsnorm.”

Welke zekerheid geeft overheid nog?

De uitspraak kan alle open teelten in de land- en tuinbouw raken, waarschuwden Hester Maij (voorzitter KAVB) en Tineke de Vries (voorzitter LTO Akkerbouw) op het webinar. Maij deelde een grote zorg: „Een verbod op middelen die wel zijn toegelaten, terwijl het Ctgb aangeeft dat het buitengewoon zorgvuldig omgaat met toelatingen. Wij zullen daarom in gesprek moeten gaan met de overheid: welke zekerheid geeft de overheid nog?”

De KAVB-voorzitter deelde een tweede grote zorg: „Wij moeten echt niet naïef zijn en beseffen dat ngo’s (niet-gouvernementele organisaties zoals milieubescherming) goed georganiseerd zijn om het middelengebruik aan banden te leggen. Ze weten de politiek snel te bereiken. We moeten daarom als belangenbehartigers samen optrekken om de open teelten veilig te stellen.”

Adviezen aan telers/kwekers

Tijdens het webinar gaf Daniël Ende (strategisch beleidsadviseur Gezonde Planten) adviezen aan alle ondernemers in de land- en tuinbouw: „Denk goed na over je perceelskeuze, vooral als een perceel ligt bij gevoelige functies zoals scholen, zorginstellingen, maar ook woningen. Neem omwonenden mee in je keuze en wacht niet af totdat zij een brief sturen, want hierna volgt een sommatie. Kijk wat er kan, zorg voor een goede rechtsbijstandverzekering en laat je bijstaan door LTO-bestuurders.”

Kijk hier het webinar terug.

Arno Engels