LTO Bomen, Vaste planten & Zomerbloemen
Bomen, Vaste planten & Zomerbloemen

Rustgewas, winterteelt, vroege teelt, blijvende teelt?

woensdag 08 april, 2026

Boomkwekerijgewassen en vaste planten zijn in het mestbeleid ‘winterteelten’, ‘vroege teelten’ en ‘blijvende teelten’, en ze worden hoogstwaarschijnlijk ook ‘rustgewassen’. Wat zijn overeenkomsten en verschillen?

Voor de Gecombineerde Opgave (deadline 18 mei), registratie in Mijn Percelen, het mestbeleid én subsidies van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) is de Gewascodelijst op RVO-site nodig. De Gewascodelijst kun je filteren op categorie (zoals ‘boomkwekerijgewassen en vaste planten’) en bijvoorbeeld op mest: rustgewas, vanggewas na mais, vanggewas op zand- en löss, vroege teelt en winterteelt op zand- en löss. De zoekresultaten leveren vervolgens diverse gewassen en gewascodes op.

Uitspoeling stikstof en fosfaat voorkomen

Rustgewassen, vanggewassen, vroege teelten en winterteelten hebben allemaal tot doel: uitspoeling van nutriënten (met name stikstof en fosfaat) zoveel mogelijk voorkomen. Daarmee verbetert volgens het Ministerie van LVVN zowel de grondkwaliteit als de waterkwaliteit.

Rustgewas: zo’n gewas is één keer in de 4 jaar verplicht op landbouwgrond die bestaat uit zand- of lössgrond. In het 7e Actieprogramma Nitraatrichtlijn worden boomkwekerijgewassen hoogstwaarschijnlijk toch nog opgenomen als rustgewassen. De Tweede Kamer heeft hiervoor onlangs een motie aangenomen. Bloemkwekerijgewassen (voor bijvoorbeeld snijgroen) zijn trouwens al rustgewassen (1e jaar van meerjarige teelt);

Winterteelt: dit kan op zand- en lössgrond een meerjarige teelt zijn (zoals boomkwekerijgewas), maar ook een gewas dat in het najaar wordt gezaaid óf laat wordt geoogst;

Vroege teelt: zo’n teelt mag je al vanaf 16 februari bemesten, een maand vroeger dus dan mest uitrijden op bouwland (vanaf 16 maart). Voorwaarde is wel dat je 24 uur voorafgaand aan het uitrijden de juiste gewascode moet invoeren in Mijn Percelen;

Blijvende teelt: dit is (voor het GLB) een gewas dat langer dan 5 jaar op hetzelfde perceel staat. Volgens RVO zijn dat bijvoorbeeld boomgaarden, boom- en fruitkwekerijen, miscanthus en voedselbossen;

Vanggewas: dit is verplicht na maïs op zand- en lössgrond, het neemt het nog aanwezige stikstof in de bodem op en ‘vangt’ het in het gewas. Zo’n gewas is bijvoorbeeld Japanse haver, winterrogge of bladrammenas.

Arno Engels

Meer nieuws