Onduidelijkheid over rustgewassen 2026
Door inzet van LTO en de motie-Flach (SGP) zijn boomkwekerijgewassen en vaste planten die uiterlijk in 2025 zijn aangeplant als hoofdteelt, én alleen in het eerste jaar van de meerjarige teelt, aangewezen als rustgewas. Uit onderzoek door de Commissie van Deskundigen Meststoffenwet blijkt namelijk dat deze gewassen niet-uitspoelingsgevoelig zijn en daardoor voldoen aan de rustgewassen-criteria.
De aanwijzing geldt voor de huidige periode van de verplichte 1-op-4 rustgewasrotatie op zand- en lössgronden. Die periode loopt tot en met 2026. Toch ‘worden boomkwekerijgewassen niet als rustgewas gezien als die in 2026 als hoofdteelt zijn aangeplant’, aldus de toelichting bij de ministeriële regeling. Het ministerie wil de rustgewassenlijst eerst herzien in het 8e Actieprogramma Nitraatrichtlijn dat naar verwachting per 1 januari 2028 ingaat.
Dit zorgt voor verwarring bij LTO-leden, niet alleen bij kwekers maar ook bij bijvoorbeeld akkerbouwers die boomkwekerijgewassen en vaste planten opnemen in hun rotatieschema.
Nieuwe vierjaars-periode 2027-2030
De periode van de verplichte 1-op-4 rustgewasrotatie begon in 2023 en eindigt in 2026. Op 1 januari 2027 start een nieuwe vierjaars-periode die loopt tot en met 2030: dat bevestigde de minister op 2 oktober in antwoord op Kamervragen van Van der Plas (BBB). Wat in 2026 is aangeplant, telt voor geen van beide perioden mee. Hetzelfde geldt volgens de huidige regeling voor aanplant in 2027.
LTO is hierover in gesprek met het ministerie. Verzocht is om de datumvoorwaarde (‘uiterlijk in 2025 aangeplant’) te laten vervallen, of dit verruimen naar aanplant in 2026 en 2027. LTO zet zich daarnaast in om de aanwijzing als rustgewas in het 8e APN te behouden.
Bekijk bij RVO de volledige lijst van rustgewassen (gecontroleerd op 6 oktober 2026), evenals de gewascodes die bij de meerjarige teelten behoren.
Samuël van Egmond en Arno Engels