We krijgen steeds meer telefoontjes van verontruste en gefrustreerde kwekers die vragen: ‘hoe staat het ermee, zijn onze meerjarige teelten nu rustgewassen?’ Het mag helaas nog niet zo zijn en dat begint ook ons danig te frustreren. LTO en onze vakgroep LTO Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen is namelijk al bijna drie jaar aan het lobbyen voor de erkenning van alle meerjarige teelten in onze sector als rustgewassen.

In onze lobby staan we ijzersterk, want onze teelten staan lang op het veld, onze producten worden in de winterperiode gerooid. En wat feitelijk het belangrijkst is: de teelten zijn niet-uitspoelingsgevoelig, dat is jaren geleden al in praktijkonderzoek aangetoond, en dat kunnen kwekers ook nu nog steeds aantonen. Onze teelten dragen juist bij aan de bodemkwaliteit en de opname van voedingsstoffen.

Vorig jaar zomer ging het de goede kant op, na werkbezoeken van LVVN-ambtenaren aan bedrijven in onze sector. LVVN was inhoudelijk positief en zou afgelopen september reageren op ons verzoek. Ondanks herhaaldelijk vragen van ons is een handtekening van de minister – want alleen dit is nodig – uitgebleven. ‘Dat is aan het volgende kabinet en aan de nieuwe minister’: dat kregen we vorige maand te horen.

Het is nu begin maart, het is prachtig weer om nieuwe percelen te beplanten. Maar nog steeds geen erkenning van rustgewassen. Er blijkt nu zelfs een ambtelijke impasse te zijn, want ondanks dat LVVN nog steeds positief erover is: I&W maakt nu bezwaar omdat dit ministerie bezorgd is over mogelijke effecten op de waterkwaliteit.

Dit kan toch niet waar zijn! Twee ministeries zijn het niet met elkaar eens, en onze sector is nog steeds niet geholpen en duidelijkheid gegeven. Wat moet de praktijk nu doen? Volgens het 7^e Actieprogramma Nitraatrichtlijn is het verplicht om elke vier jaar een rustgewas te telen op zand- en lössgrond. De overheid telt vanaf 2023, dus uiterlijk dit jaar moet je een rustgewas op een perceel hebben geteeld.

Die regel blijft formeel van kracht. Gaat de overheid nu formeel handhaven en boetes uitdelen aan ondernemers die dit jaar geen rustgewas, maar een boomkwekerijgewas voor meerdere jaren opzetten? Moet je dan een opplant rooien omdat je niet aan die regel voldoet? Dat kan toch niet waar zijn. Als dat gebeurt, dan gaan we dat procedureel en juridisch aanpakken. Want dit schiet allemaal niet op voor de praktijk.

Doordat de overheid het laat afweten, komt de praktijk nu écht in de knel. Onze sector, maar ook de fruitteelt en bijvoorbeeld de akkerbouw met rotatiepercelen. Iedereen wil zekerheid over boomkwekerijgewassen als zijnde rustgewassen. Aan de nieuwe minister van LVVN: zet nú gewoon die handtekening, mét ondersteuning van uw collega van I&W.

Erik Stuurbrink

Voorzitter LTO Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen